Rozdział 11: Wróciłem, Renatko
Wiosna 1945 roku pachniała w miasteczku bzem, prochem i nagłą, oszałamiającą wolnością. Niemiecka okupacja dobiegła końca, front przesunął się na zachód, a ludzie powoli oswajali się z myślą, że koszmar wreszcie się skończył. Dla Renaty był to jednak czas najtrudniejszego, paraliżującego oczekiwania. Przez ostatnie lata, dzięki sakiewce i maszynie Mundlos, słała regularnie paczki żywnościowe do Dachau. Słonina, suchary i czosnek kupowane od podmiejskich rolników płynęły za druty jako jej cicha, potajemna misja ratunkowa. Ale od kilku miesięcy wojenny chaos odciął jakąkolwiek pocztę. Nie wiedziała, czy Tymon jeszcze żyje.
Wieść gruchnęła znienacka w majowy, słoneczny poranek. Na rynku miasteczka ktoś przyniósł pierwszą powojenną gazetę, a w radiu podano oficjalny komunikat: amerykańska armia wyzwoliła obóz koncentracyjny w Dachau.
Gdy Renata usłyszała to słowo z ust siostry Ireny, serce zabiło jej w piersi z taką siłą, że aż zabrakło jej tchu. Usiadła ciężko na krześle przy swojej maszynie. Wyzwoleni! A więc piekło się skończyło. W jej głowie natychmiast eksplodowała fala skrajnych emocji: potężna, nabożna radość mieszała się z lodowatym strachem. Kto przeżył? Kto doczekał ratunku? Czy jej paczki zdołały osłonić Tymona przed morderczym głodem i tyfusem? Nie potrafiła znaleźć sobie miejsca. Każdy pociąg nadjeżdżający na pobliską stację wywoływał u niej drżenie rąk.
Minęły dwa mordercze tygodnie. Tymon wracał do domu drogą, którą trudno opisać ludzkimi słowami. Wyzwolony przez Amerykanów, ważył zaledwie czterdzieści kilogramów. Był cieniem człowieka - z zapadniętymi policzkami, ogoloną głową i oczami, w których wciąż tlił się potworny obozowy strach. Nie miał sił, by iść, ale parła go do przodu jedna, jedyna myśl: obraz Renaty, która słała mu ratunek w kartonowych pudłach.
Z bazy w Niemczech ruszył na wschód. Jechał na dachu wagonu towarowego, potem godzinami koczował w lodowatych, bydlęcych składach wraz z innymi ocalałymi więźniami, a ostatnie kilometry z Włocławka szedł pieszo, podpierając się ciężkim, znalezionym na drodze kijem. Co kilka kroków musiał siadać na zakurzonym poboczu, by złapać rzężący w płucach oddech. Lokalne elity i znajomi, którzy pamiętali go jako nienagannie ubranego, dumnego tenora z kościelnego chóru, nie rozpoznaliby go dzisiaj na tej polnej ścieżce.
Był już późny wieczór. Renata krzątała się jeszcze przy szafie w oficynie Ireny. Nagle drzwi wejściowe otworzyły się z cichym, przeciągłym skrzypnięciem. Dziewczyna odwróciła się gwałtownie i zamarła.
W progu stał mężczyzna w zniszczonym, za dużym obozowym pasiaku i starym, żołnierskim płaszczu. Jego dłonie trzęsły się na drewnianym kiju, a wzrok błądził nieprzytomnie po pokoju, aż wreszcie spoczął na jej twarzy. Tymon uśmiechnął się resztkami sił, a po jego zapadniętym, brudnym policzku spłynęła jedna, gorąca łza.
- Wróciłem... Renatko... - szepnął, a jego dawny, potężny głos był teraz zaledwie ochrypłym, bezsilnym tchnieniem.
Zanim Renata zdążyła podbiegnąć, jego kolana ugięły się pod ciężarem wycieńczenia. Tymon osunął się bezwładnie na podłogę, tracąc przytomność tuż u jej stóp. Renata upadła przy nim na kolana, mocno chwytając jego lodowatą, wychudzoną dłoń. Spojrzała na stojącą w kącie maszynę Mundlos i szafę, w której wciąż spoczywała zielona sakiewka. Uratowała go. Skarb spełnił swoją misję, ale prawdziwa walka o jego duszę i serce, które właśnie obrało zupełnie nowy kierunek, miała się dopiero rozpocząć.
Rozdział 12: Cud ma swoje imię
Tymon wracał do sił powoli, zmagając się z mrocznymi obozowymi demonami, które wciąż budziły go w nocy z głośnym krzykiem. Renata pielęgnowała go w domu siostry z bezgranicznym oddaniem - karmiła łyżka po łyżce, parzyła zioła i czuwała przy jego posłaniu, dopóki lodowate dłonie dawnego kleryka nie odzyskały naturalnego ciepła. Jednak im bardziej Tymon wracał do zdrowia, tym większy, ciężki głaz narastał w sercu dziewczyny.
Podczas kolejnej wizyty u ciotki w sąsiedniej miejscowości Renata długo stała przy oknie, patrząc na majowe słońce zalewające rzekę. W jej głowie huczały niespokojne, rwane myśli. Czy wolno jej tak bezczelnie wchodzić w życiorys Tymona? Przecież przed wojną oddał swoje serce Bogu, jechał do seminarium we Włocławku, a jego rodzina była z tego powołania niesamowicie dumna. Bała się, że ludzie na rynku zaczną plotkować, a matka Tymona uzna ją za bezbożną przeszkodę, która odciągnęła syna od ołtarza. Czuła, że musi się wycofać, zanim jej własne, rozpalone uczucie sprowadzi na nich potępienie.
Gdy wróciła do oficyny Ireny, zastała tam niecodziennych gości. Przy stole siedzieli rodzice oraz starsza siostra Tymona, którzy ze łzami w oczach tulili ocalałego syna. Na widok wchodzącej Renaty w pokoju zapadła nagła, krępująca cisza. Dziewczyna spuściła wzrok, kurczowo chwytając fałdy swojej spódnicy, gotowa wybiec do sieni.
- Wejdź, Renatko, proszę... - odezwał się nagle Tymon. Jego głos, choć wciąż ochrypły, odzyskał dawną, nienaganną wyrazistość. Spojrzał na swoją matkę, a potem na ojca. - Mamo, tato... Chcę, żebyście coś usłyszeli. Ludzie w miasteczku mówią, że to cud, iż przeżyłem piekło Dachau i tyfus na bloku kapłańskim. Ale ten cud ma swoje imię. I siedzi teraz przed wami.
Matka Tymona drgnęła, patrząc z niedowierzaniem to na syna, to na skromną krawcową.
- To Renata... - kontynuował Tymon a jego oczy błysnęły głębokim, nabożnym wzruszeniem. - To ona przez te wszystkie mordercze lata okupacji potajemnie słała mi paczki z tłuszczem, sucharami i czosnkiem. Gdyby nie jej mądrość, jej ryzyko i regularny ratunek, mój kościelny tenor zgasłby z głodu na obozowej plantacji już pierwszej zimy, tak jak zgasły setki innych kapłanów. Zawdzięczam jej wszystko. Moje życie należy do niej.
W pokoju rozległ się cichy szloch. Starsza pani Firlejowa wstała od stołu, podeszła do osłupiałej ze wzruszenia Renaty i bez słowa mocno przytuliła ją do piersi, zalewając jej ramię gorącymi łzami wdzięczności. W tym jednym momencie cały strach przed ludzkim gadaniem i potępieniem rodziny pękł niczym bańka mydlana.
Gdy goście odeszli, a w oficynie zapadł ciepły, majowy zmierzch, Tymon usiadł na brzegu łóżka. Patrzył przez okno w stronę rynku, a na jego twarz znowu wypełzł ten potworny, obozowy cień zagubienia.
- Tak bardzo chciałbym pójść jutro do naszego kościoła św. Marcina, Renatko... - szepnął ochryple, kurczowo ściskając w dłoniach stary modlitewnik. - Zamknąć oczy i znowu zaśpiewać w chórze. Poczuć, że Bóg naprawdę ocalił mój tenor.
Renata podeszła do niego powoli i usiadła obok, czule kładąc dłoń na jego wychudzonym ramieniu. Spojrzała na niego z głębokim, bolesnym smutkiem w oczach.
- Nie ma już naszego kościoła, Tymonku... - odezwała się cicho, a jej głos drżał od tłumionych emocji. - Niemcy zniszczyli go w czasie wojny. Najpierw wykorzystywali go jako punkt zborny dla osób wywożonych do Niemiec na roboty. W końcu zmusili Polaków do rozebrania go, a z jego cegieł postawili dwa bloki mieszkalne. Dla swoich. Ludzie na te bloki mówią teraz w miasteczku „Hajmaty”. Rozumiesz? Twój chór, te wszystkie dawne modlitwy... zamknęli w niemieckich ścianach na ulicy Nowej. Może to i lepiej, że tam wtedy nie doszedłeś. Boga tam teraz nie ma. Jest tylko ich Heimat.
Tymon drgnął, a w jego oczach odbił się głęboki niedowierzanie. - A gdzie... gdzie teraz znajduje się jakiś dom modlitwy? Gdzie odprawiają nabożeństwa? - zapytał bezsilnie.
- W dawnym budynku Kościoła Ewangelickiego, tam na wzgórzu zamkowym, w zamku. Pamiętasz go? - odpowiedziała łagodnie Renata.
Tymon spuścił głowę, a po jego zapadniętym policzku spłynęła łza. Popatrzył na swoje trzęsące się, słabe nogi. - Czy ja... czy ja będę miał siłę tam wdrapać się jutro, Renatko? Na to wysokie wzgórze?
Renata uśmiechnęła się do niego przez łzy, z tą całą niezłomną, twardą determinacją, która mieszkała w jej sercu. Ujęła mocno jego lodowatą dłoń. - Zdążysz jeszcze Tymonku… Wydobrzej, a ja Ci w tym pomogę.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz