Czy dzieci lubią bajki pisane wierszem czy prozą?
To jedno z tych pytań, na które nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi – wszystko zależy od wieku, temperamentu dziecka i tego, jak często miało styczność z obiema formami.
Najmłodsze dzieci (0–4/5 lat)
W tym okresie zdecydowanie wygrywają bajki wierszowane (a właściwie rymowanki, wierszyki, wyliczanki). Dlaczego?
rytm i melodia bardzo mocno przyciągają uwagę,
powtarzalność rymów działa jak magnes na pamięć,
łatwiej jest dziecku „wsiąknąć” w tekst, nawet jeśli jeszcze nie rozumie wszystkich słów,
przy czytaniu na głos wiersz „śpiewa się” sam – to naturalnie uspokaja i bawi jednocześnie.
Klasyki typu Brzechwa, Tuwim, „Lokomotywa”, „Kaczka Dziwaczka”, „Rzepka”, „Ptasie plotki” czy współczesne rymowanki Janczarskiej, Gellner, Zbrzeźniak, Papuzińskiej – w wieku 2–4 lat biją rekordy popularności w większości polskich domów.
Proza w tym wieku jest najczęściej odbierana jako „nudna” albo „za trudna”, chyba że jest to bardzo krótka, mocno rytmiczna historyjka z dużymi powtórzeniami (np. „Gdzie jest Spot?” albo „Pucio”).
Dzieci w wieku 4/5–7/8 lat
Tutaj następuje wyraźne rozwarstwienie preferencji:
Część dzieci nadal mocno kocha rym i prosi o „tę samą wierszowaną bajkę po raz setny”,
ale coraz większa grupa zaczyna woleć prozę – szczególnie prawdziwe rozdziałowe historie, w których można dłużej pobyć z bohaterami.
W tym wieku pojawiają się pierwsze dłuższe serie prozatorskie, które dzieci połykają: „Muminki”, „Kubuś Puchatek”, „Mały Książę”, „Ania z Zielonego Wzgórza”, „Kajko i Kokosz”, „Królewna Śnieżka i krasnoludki” w wersji prozatorskiej, wczesne „Dzienniki cwaniaczka”, „Pamiętnik Blumki”, „Czarodziej z Krainy Oz”.
Wiersze nadal są lubiane, ale częściej jako „przekąska” – na dobranoc, na chwilę przed snem, do pobawienia się językiem.
Dzieci 8+ (szkoła podstawowa II–IV klasa)
Tu proporcje mocno się odwracają. Większość dzieci woli już prozę – im bardziej wciągająca fabuła, tym lepiej. Wiersz staje się dla nich „czymś dla maluchów” albo „szkolnym obowiązkiem”.
Oczywiście zdarzają się wyjątki – dzieci, które uwielbiają poezję, rapują wiersze, piszą własne rymowanki – ale są w mniejszości.
Podsumowanie w formie małej tabelki wiekowej
Wiek dziecka
Co zazwyczaj wygrywa?
Dlaczego?
1–3 lata Wiersz / rymowanka rytm, melodia, powtarzalność, łatwa artykulacja
3–6 lat Wiersz → początek prozy przejście od rymu do fabuły
6–9 lat Proza >> wiersz potrzeba dłuższej, bardziej złożonej historii
9–12+ lat Prawie wyłącznie proza fabuła, emocje, identyfikacja z bohaterem
Najlepsza strategia dla rodzica?
Czytać i jedno, i drugie – obserwować reakcje własnego dziecka i iść za jego gustem.
Najczęściej wygląda to tak:
1–4 lata → głównie wiersze + bardzo krótkie prozatorskie historyjki obrazkowe
4–7 lat → miks (50/50 albo 60% proza / 40% wiersz)
7+ lat → głównie proza + wiersze „na deser” albo dla zabawy językowej
A jakie są obserwacje w Twoim domu? 😊
