OWOC GRANATU - SKARB Z WNĘTRZA MITÓW I OGRODÓW

 Granat (Punica granatum) to owoc, który od tysiącleci fascynuje nie tylko swoim niezwykłym wyglądem, ale również unikalnym smakiem oraz właściwościami zdrowotnymi. Często określany mianem „superowocu” lub „owocu życia”, granat stanowi połączenie kulinarnej rozkoszy z bogactwem składników odżywczych. 

 Postaram się udowodnić, że granat to owoc niezwykły, który ze względu na swoje zdrowotne właściwości oraz głęboką symbolikę, zasługuje na stałe miejsce w naszej diecie.

 Przede wszystkim, granat jest prawdziwą kopalnią zdrowia. Jego jadalne części – niewielkie, czerwone nasiona otoczone soczystą osnówką – zawierają potężną dawkę polifenoli, w tym punikalaginy i kwas elagowy, które wykazują silne działanie antyoksydacyjne. Antyoksydanty te walczą z reaktywnymi formami tlenu, przeciwdziałając stanom zapalnym w organizmie. Badania wskazują, że regularne spożywanie granatu, a zwłaszcza soku z niego tłoczonego, może wspierać układ sercowo-naczyniowy, pomagać w regulacji ciśnienia krwi oraz obniżać poziom cukru. Ponadto granat jest źródłem witaminy C oraz żelaza, co czyni go wartościowym elementem diety, zwłaszcza w okresach obniżonej odporności.

   Poza wartościami odżywczymi, granat to owoc o bogatej historii i symbolice. W starożytności, szczególnie w kulturach basenu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu, granat symbolizował piękno, płodność, siłę i miłość. W mitologii greckiej był wiązany z boginiami takimi jak Demeter czy Afrodyta, a nasiona granatu przypieczętowały los Persefony. 

Mit o Persefonie i granacie wyjaśnia cykliczność pór roku. Uprowadzona przez Hadesa do podziemi, Persefona (córka Demeter) została podstępem zmuszona do zjedzenia nasion granatu, co na zawsze związało ją z królestwem zmarłych. Zjedzenie pestek symbolizowało nierozerwalny pakt małżeński z Hadesem.

Kluczowe szczegóły mitu:

Podstęp: 

Hades dał Persefonie owoc granatu, gdy ta miała zostać uwolniona i wrócić do matki, co uniemożliwiło jej pełny powrót do świata żywych.

Cykl pór roku: Zeus orzekł, że Persefona spędzi część roku (zimę/suszę) w Podziemiu jako żona Hadesa, a część (wiosnę/jesień) z matką na ziemi.

Symbolika: Granat oznacza nierozerwalność, płodność, ale w tym kontekście również śmierć i odrodzenie.

Liczba pestek: 

Różne wersje podają, że Persefona zjadła od 3 do 6 pestek, co odpowiadało liczbie miesięcy spędzanych w Hadesie.

W rezultacie, gdy Persefona przebywała w podziemiach, jej matka Demeter z rozpaczy sprawiała, że ziemia nie rodziła (zima), a jej powrót przynosił wiosnę.

autor -  Dante

Warto również wspomnieć, że w chrześcijańskiej symbolice pęknięty granat, z którego widać nasiona, jest emblematem zakonu bonifratrów, oznaczającym miłość, która otwiera się i oddaje bliźniemu.

"Herbem Zakonu Bonifratrów, umieszczanym na dokumentach, pieczęciach i chorągwiach zakonnych na całym świecie, jest pęknięty owoc granatu z krzyżem, nad którym wznosi się sześcioramienna gwiazda. Granat symbolizuje przeznaczenie i doskonałość. Widoczne poprzez jego pękniętą skorupę czerwone ziarna obrazują miłosierne otwarcie się na bliźniego. Gwiazda zaś to symbol natchnienia i ambitnego celu, do którego prowadzi trudna droga, wymagająca cierpienia i wyrzeczeń.

Legenda wiąże go z osobą św. Jana Bożego, założyciela zakonu, który nim jeszcze rozpoznał swoje powołanie do niesienia pomocy chorym i cierpiącym, doświadczył pewnego zdarzenia. Będąc obnośnym sprzedawcą książek, wędrował z miasta do miasta zachęcając do ich nabywania i czytania. Pewnego razu, idąc z koszem pełnym książek, spotkał chłopca idącego boso po kamienistej drodze. Spostrzegłszy poranione nogi tego biedaczyny zaoferował mu swoje buty. Jednak w za dużym obuwiu chłopcu nie szło się wygodnie, więc Jan Boży posadził go na swoim koszu z książkami i tak razem wędrowali dalej. Zatrzymali się przy strumieniu. Kiedy Jan pochylił się, by skosztować wody, usłyszał wołanie dziecka. Odwrócił się i ujrzał, że postać chłopca jaśnieje niezwykłym blaskiem, a w jego ręku znajduje się owoc granatu z błyszczącym krzyżem. Usłyszał słowa „Granada będzie twoim krzyżem” – po czym chłopiec zniknął.

Granada w języku hiszpańskim oznacza owoc granatu, ale jest też nazwą miasta. Jan udał się więc do Granady. W mieście tym odkrył swoje powołanie niesienia pomocy cierpiącym. Założył szpital-przytułek, by służyć chorym i ubogim mieszkańcom Granady. Zapoczątkowane w tym hiszpańskim mieście dzieło miłosierdzia dało początek Zakonowi Szpitalnemu św. Jana Bożego i rozprzestrzeniło się na cały świat, a owoc granatu stał się zakonnym herbem."

tutaj źródło (link)

 Ta głęboka symbolika sprawia, że owoc ten jest czymś więcej niż tylko produktem spożywczym – jest kulturowym symbolem życia.

 Należy jednak pamiętać, że granat wymaga pewnej uwagi w kuchni. Choć jego obranie może wydawać się skomplikowane, to ziarenka stanowią doskonały dodatek do wielu potraw. Ich słodko-kwaśny smak idealnie komponuje się z sałatkami, daniami mięsnymi, a nawet deserami, wzbogacając je zarówno smakowo, jak i wizualnie. Sok z granatu jest natomiast ceniony za swoje orzeźwiające właściwości. Wprowadzenie granatu do codziennej diety to prosty sposób na urozmaicenie menu i dostarczenie organizmowi cennych składników odżywczych.

 Podsumowując, granat to owoc, który zasługuje na miano „superowocu” pod wieloma względami. Jego imponujące właściwości zdrowotne, wynikające z wysokiej zawartości antyoksydantów, połączone z bogatą historią i wszechstronnością w kuchni, czynią go jednym z najbardziej wartościowych darów natury. Warto zatem sięgać po ten niezwykły owoc, nie tylko dla smaku, ale przede wszystkim dla zdrowia i witalności, jakie oferuje.

Poniżej proponuję grecką piosenkę

Drzewo granatu (kompozycja: Mikis Theodorakis)

(Pod tekstem piosenki link do video)

Ty, drzewo granatu o czterech konarach,
ozdobo mojego dzieciństwa,
pod Twoim cieniem składałem obietnice,
które rozwiła mgła.

Gdzie podziały się te dni pełne słońca,
kiedy wiatr śpiewał w Twoich liściach?
Został tylko smutek i puste gniazda,
i serce, co wciąż Cię szuka.

link tutaj