BAJKI WIERSZOWANE CZY PROZA?

Czy dzieci lubią bajki pisane wierszem czy prozą?

To jedno z tych pytań, na które nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi – wszystko zależy od wieku, temperamentu dziecka i tego, jak często miało styczność z obiema formami.

Najmłodsze dzieci (0–4/5 lat)

W tym okresie zdecydowanie wygrywają bajki wierszowane (a właściwie rymowanki, wierszyki, wyliczanki). Dlaczego?

rytm i melodia bardzo mocno przyciągają uwagę,

powtarzalność rymów działa jak magnes na pamięć,

łatwiej jest dziecku „wsiąknąć” w tekst, nawet jeśli jeszcze nie rozumie wszystkich słów,

przy czytaniu na głos wiersz „śpiewa się” sam – to naturalnie uspokaja i bawi jednocześnie.

Klasyki typu Brzechwa, Tuwim, „Lokomotywa”, „Kaczka Dziwaczka”, „Rzepka”, „Ptasie plotki” czy współczesne rymowanki Janczarskiej, Gellner, Zbrzeźniak, Papuzińskiej – w wieku 2–4 lat biją rekordy popularności w większości polskich domów.

Proza w tym wieku jest najczęściej odbierana jako „nudna” albo „za trudna”, chyba że jest to bardzo krótka, mocno rytmiczna historyjka z dużymi powtórzeniami (np. „Gdzie jest Spot?” albo „Pucio”).

Dzieci w wieku 4/5–7/8 lat

Tutaj następuje wyraźne rozwarstwienie preferencji:

Część dzieci nadal mocno kocha rym i prosi o „tę samą wierszowaną bajkę po raz setny”,

ale coraz większa grupa zaczyna woleć prozę – szczególnie prawdziwe rozdziałowe historie, w których można dłużej pobyć z bohaterami.

W tym wieku pojawiają się pierwsze dłuższe serie prozatorskie, które dzieci połykają: „Muminki”, „Kubuś Puchatek”, „Mały Książę”, „Ania z Zielonego Wzgórza”, „Kajko i Kokosz”, „Królewna Śnieżka i krasnoludki” w wersji prozatorskiej, wczesne „Dzienniki cwaniaczka”, „Pamiętnik Blumki”, „Czarodziej z Krainy Oz”.

Wiersze nadal są lubiane, ale częściej jako „przekąska” – na dobranoc, na chwilę przed snem, do pobawienia się językiem.

Dzieci 8+ (szkoła podstawowa II–IV klasa)

Tu proporcje mocno się odwracają. Większość dzieci woli już prozę – im bardziej wciągająca fabuła, tym lepiej. Wiersz staje się dla nich „czymś dla maluchów” albo „szkolnym obowiązkiem”.

Oczywiście zdarzają się wyjątki – dzieci, które uwielbiają poezję, rapują wiersze, piszą własne rymowanki – ale są w mniejszości.

Podsumowanie w formie małej tabelki wiekowej

Wiek dziecka

Co zazwyczaj wygrywa?

Dlaczego?

1–3 lata Wiersz / rymowanka rytm, melodia, powtarzalność, łatwa artykulacja

3–6 lat Wiersz → początek prozy przejście od rymu do fabuły

6–9 lat Proza >> wiersz potrzeba dłuższej, bardziej złożonej historii

9–12+ lat Prawie wyłącznie proza fabuła, emocje, identyfikacja z bohaterem

Najlepsza strategia dla rodzica? 

Czytać i jedno, i drugie – obserwować reakcje własnego dziecka i iść za jego gustem. 

Najczęściej wygląda to tak:

1–4 lata → głównie wiersze + bardzo krótkie prozatorskie historyjki obrazkowe

4–7 lat → miks (50/50 albo 60% proza / 40% wiersz)

7+ lat → głównie proza + wiersze „na deser” albo dla zabawy językowej

A jakie są obserwacje w Twoim domu? 😊