W POGONI ZA VENĄ

 Kiedy vena nie nadpływa należy czekać. Jeśli ostatnie pożegnanie upłynęło w pełnym zrozumieniu, że każdej z "nas" należy się swoboda w podejmowaniu następnego kroku, to niestety, z pustego dzbana , niczego nie nalejesz. Nie jest w końcu, tak ze mną żle, że ten mój intelekt zupełnie jest wyczerpany.

Pamiętać jednak należy, że jeśli by się próbowało do resztek płynu starego w dzbanie dolać świeżego, to wynik może być taki, jak w przypowieściach pochodzących z Ewangelii synoptycznych (Mk 2, 21-22, Mt 9, 16-17, Łk 5, 36-39) o nowym winie w starych bukłakach lub o nowej łacie na starym ubraniu.

Nie mam aż takiego parcia na bloga, abym we śnie

prosiła Boga o natchnienie.

Jan van Balen (attr) Apollo z muzami 1650

A żył sobie taki Pietro Aretino, (właściwie Pietro Bacci (ur. 20 kwietnia 1492 w Arezzo, zm. 21 października 1556 w Wenecji) – pisarz włoski. Znany był jako „bicz na książęta” i jeden z najbardziej wpływowych satyryków włoskiego Renesansu, w swoich listach (epistolario) często używał konwencji snu, wizji lub alegorycznych spotkań, aby komentować sztukę, politykę oraz własną twórczość.

Opis spotkania z Apollem (często w kontekście muzy, poezji lub rywalizacji artystycznej) pojawia się w jego korespondencji, która służyła budowaniu wizerunku "boskiego" artysty.

Wspominam o nim, ponieważ motyw wędrówek poetów po natchnienie (venę) znany  z listów Pietra Aretina, gdzie autor opisał senne spotkanie z Apollem, a to było z kolei natchnieniem dla pewnego artysty malarza. 

O tym niżej, na podstawie https://pl.wikipedia.org/wiki 

Natchnienie poety (fr. L’Inspiration du poète) – dwie wersje obrazu francuskiego malarza Nicolasa Poussina powstałe w latach 1628–1630.

Pierwsza wersja powstała w 1628 roku. Było to jedno z pierwszych dzieł Poussina. Przedstawia nagiego boga słońca, opiekuna 9 muz i wszystkich ich dziedzin sztuki, Apolla, do którego we śnie udają się artyści, prosząc o natchnienie. 

Nicolas Poussin "Natchnienie"
(1628-1630)

Patron poetów został przedstawiony nagi, w półleżącej pozycji, oparty o skały góry Parnas , będącej symbolem natchnienia twórczości literackiej. Bóg poi winem klęczącego po jego lewej stronie poetę, co ma nawiązywać do Bachusa , patrona zabaw niestroniącego od wina, które ma pomagać artyście w uzyskaniu weny twórczej. Po lewej stronie obrazu stoi półnaga muza, nad postaciami trzepoczą trzy geniusze. Klęczący nagi Apollo oraz odsłonięta pierś jednej z muz nawiązują do bachicznej i erotycznej twórczości literackiej.

Dwa lata później Poussin powrócił do tematu i namalował drugą wersję, dziś należącą do muzeum Luwr  Wcześniej obraz ten należał do kardynała  Mazarina, a następnie zdobił prywatne kolekcje. W 1911 roku obraz trafił do Luwru. Nowa wersja jest wyrazem dojrzałości artysty oraz większej znajomości kultury i filozofii antycznej.

Nicolas Poussin "Natchnienie"
(1632)

Apollo siedzi na górze Parnas, a jego dłoń skierowana jest ku kartce trzymanej przez poetę. Ten czeka na natchnienie, mali geniusze z wieńcami mają zwiastować nieśmiertelną sławę. Poussin namalował dwa putta  trzymające trzy laury, co wskazuje, iż scena ma składać hołd nie tylko pisarzom, ale też dokonaniom muzyków i malarzy. W ten sposób malarz wzywał do połączenia tych trzech sztuk. Postacie są odziane, Apollo gra na , lirze, a putta są osłonięte woalem. Muza ma odsłonięta jedna pierś i dzięki księgom Iliady, Odysei i Eneidy.  można ją zidentyfikować jako Kaliope – muzę poezji epickiej. Poeta spogląda w niebo, gdzie zdaje się szukać ostatecznej weny u Boga chrześcijańskiego, a postacie wokół niego są jedynie jego opiekunami.

W XX wieku przeprowadzono badania radiograficzne, które pokazały, jak długo malarz pracował nad obrazem i jak często przerabiał lub poprawiał postacie. Pod twarzą poety, kryła się np. inna, bardziej dziecięca podobna do zmarłego przedwcześnie poety  Virginia Cesariniego. Był on zwolennikiem sztuki harmonizującej z wiarą i nauką kościoła, jak również protegowanym papieża Urbana VIII. Przed swoją śmiercią wyraził jednak swoje poparcie dla heliocentrycznej teorii Galileusza,  czym sprzeciwił się teoriom Kościoła katolickiego. Poussin, stawiając Apolla jako boga słońca w centralnej części obrazu i grupując wokół niego inne postacie, mógł w ten sposób złożyć hołd poglądom Cesariniego. Według innych historyków sztuki obraz stanowi podziękowanie dla  Jana Battista Marina.

Nicolas Poussin

Nicolas Poussin – francuski malarz epoki baroku, działający głównie w Rzymie. Najwybitniejszy przedstawiciel nurtu klasycznego we francuskim malarstwie XVII wieku.

    Bądź moim natchnieniem - Andrzej Zaucha

 link tutaj